Gaziantep escort Denizli escort Adana escort Hatay escort Aydın escort İzmir escort Ankara escort Antalya escort Bursa escort İstanbul escort Kocaeli escort Konya escort Muğla escort Malatya escort Kayseri escort Mersin escort Samsun escort Trabzon escort Tokat escort Sakarya escort Tekirdağ escort Eskişehir escort Yalova escort Rize escort Amasya escort Balıkesir escort Çanakkale escort Adana escort Ankara escort Bursa escort Antalya escort Kocaeli escort Mersin escort Hatay escort Malatya escort İzmir escort Konya escort Samsun escort Aydın escort Balıkesir escort Çanakkale escort Kütahya escort Manisa escort Muğla escort Tekirdağ escort Trabzon escort Yalova escort Afyon escort Giresun escort Isparta escort Kahramanmaraş escort Ordu escort Şanlıurfa escort Sivas escort Tokat escort Yozgat escort Çorum escort Amasya escort Edirne escort Erzurum escort Düzce escort Osmaniye escort Erzincan escort Sinop escort Karaman escort Uşak escort Rize escort Diyarbakır escort Elazığ escort Aksaray escort Kastamonu escort Kırklareli escort Kırıkkale escort Burdur escort Karabük escort Kırşehir escort Bilecik escort Niğde escort Gaziantep escort Sakarya escort İstanbul escort Kıbrıs escort
kayseri escort Alanya escort Manavgat escort Fethiye escort Kemer escort Didim escort Çanakkale escort Aydın escort Muğla escort Tekirdağ escort Manisa escort Balıkesir escort Trabzon escort Elazığ escort Ordu escort Kütahya escort Isparta escort Rize escort Kahramanmaraş escort Yalova escort Giresun escort Yozgat escort Tokat escort Şanlıurfa escort Sivas escort Batman escort Erzurum escort Sinop escort Kırşehir escort Karaman escort Kırıkkale escort Bolu escort Amasya escort Niğde escort Uşak escort Edirne escort Çorum escort Osmaniye escort Zonguldak escort Van escort Erzincan escort Söke escort Bodrum escort Çerkezköy escort Akhisar escort Bandırma escort Ayvacık escort Akçaabat escort Karakoçan escort Altınordu escort Tavşanlı escort Eğirdir escort Ardeşen escort Afşin escort Altınova escort Bulancak escort Sorgun escort Erbaa escort Viranşehir escort Zara escort Kozluk escort Aziziye escort Ayancık escort Kaman escort Ermenek escort Keskin escort Gerede escort Göynücek escort Bor escort Banaz escort Havsa escort Osmancık escort Bahçe escort Alaplı escort Başkale escort Kemah escort Nazilli escort Fethiye escort Çorlu escort Alaşehir escort Altıeylül escort Biga escort Araklı escort Kovancılar escort Fatsa escort Simav escort Yalvaç escort Çayeli escort Dulkadiroğlu escort Çiftlikköy escort Espiye escort Sarıkaya escort Niksar escort Suruç escort Yıldızeli escort Sason escort Horasan escort Boyabat escort Mucur escort Sarıveliler escort Yahşihan escort Göynük escort Gümüşhacıköy escort Çamardı escort Eşme escort İpsala escort Sungurlu escort Hasanbeyli escort Çaycuma escort İpekyolu escort Refahiye escort Kuşadası escort Marmaris escort Süleymanpaşa escort Turgutlu escort Susurluk escort Gelibolu escort Of escort Ünye escort Domaniç escort Fındıklı escort Elbistan escort Çınarcık escort Tirebolu escort Akdağmadeni escort Turhal escort Eyyübiye escort Suşehri escort Yakutiye escort Gerze escort Mengen escort Merzifon escort Ulukışla escort Sivaslı escort Keşan escort Kadirli escort Ereğli escort Özalp escort Tercan escort Efeler escort Didim escort Çine escort Dalaman escort Menteşe escort Milas escort Ortaca escort Seydikemer escort Ergene escort Kapaklı escort Malkara escort Salihli escort Şehzadeler escort Soma escort Yunusemre escort Ayvalık escort Bigadiç escort Burhaniye escort Gönen escort Karesi escort Çan escort Yenice escort Ortahisar escort Yomra escort Perşembe escort Pazar escort Onikişubat escort Pazarcık escort Türkoğlu escort Eynesil escort Görele escort Piraziz escort Yağlıdere escort Çayıralan escort Boğazlıyan escort Zile escort Siverek escort Karaköprü escort Haliliye escort Akçakale escort Şarkışla escort Gemerek escort Oltu escort Palandöken escort Mudurnu escort Suluova escort Taşova escort Toprakkale escort Kilimli escort Tuşba escort Üzümlü escort
kuşadası escort çorlu escort gebze escort eyyubiye escort karatay escort çekmeköy escort eyupsultan escort arnavutköy escort lüleburgaz escort çayeli escort yüksekova escort safranbolu escort bozüyük escort sincan escort etimesgut escort yenimahalle escort buca escort karşıyaka escort bornova escort çiğli escort keçiören escort güngören escort kemer escort sancaktepe escort beyoğlu escort anamur escort beykoz escort büyükçekmece escort bakırköy escort zeytinburnu escort başakşehir escort menteşe escort arsuz escort elbistan escort akşehir escort vezirköprü escort reyhanlı escort çayırova escort kartepe escort başiskele escort nizip escort menderes escort aliağa escort polatlı escort battalgazi escort yeşilyurt escort fatsa escort erbaa escort şarkışla escort sivas merkez escort kahta escort kepez escort konyaaltı escort keşan escort kadirli escort biga escort zonguldak ereğli escort çaycuma escort yakutiye escort palandöken escort Ünye escort akçaabat escort milas escort serdivan escort akyazı escort Çerkezköy escort kapaklı escort nazilli escort söke escort erciş escort tuşba escort van edremit escort karesi escort altıeylül escort bandırma escort Çarşamba escort akhisar escort turgutlu escort Şehzadeler escort salihli escort soma escort alaşehir escort defne escort dörtyol escort samandağ escort mersin yenişehir escort erdemli escort körfez escort gölcük escort derince escort sarıçam escort ceyhan escort kozan escort serik escort gemlik escort mudanya escort gölbaşı escort pursaklar escort bergama escort ödemiş escort gaziemir escort menemen escort torbalı escort
Bugun...
SON DAKİKA

Nalıncı Keserleri

 Tarih: 16-05-2022 07:28:00
Ayşei Yasemin Yüksel

1999 yılında, iki psikolog cehaletin cesareti arttırdığını öne sürerek yola çıkmışlar. Yollarının sonu “Dunning - Kruger Etkisi” denilen bulguya varmış.

 

Bizim “cahil cesareti” ya da “olgun başak eğik durur; eğer dikse içi koftur” diyerek kestirmeden anlatıverdiğimizi el âlem bulgu olarak sununca bizim halk deyişimiz yabancı ellerde bilimsel boyuta ulaşmış. Bu sendrom kısaca birinin  bilmediğini bilmemesi imiş.  Diyelim ki sanatta, edebiyatta, bilim alanında, sporda ya da başka herhangi bir alanda en gerilerde olup da kendini en başta görme gözü dönmüşlüğünün ta kendisi imiş. Bilmediğini bilmeyenlerden etrafta istemediğiniz kadar çokça olduğundan onlarla dopdolu listeler gelip geçiyor göz önünden. Dahası kendimizden işkillenmek bile mümkün. Pek muhtemel ki bu sendrom kapsamında sayılmasak da çoğumuz belki de eşindeyizdir.

 

Cehaletle cesaret ilişkisi üzerine çıkarımımızı  biz bilim boyutuna taşıyamadan lafa dönüştürmüşken psikologlar Justin Kruger ve David Dunning,  yetkin olmadıklarının bile farkına varamayacak çapsızlıktaki insanların kendilerini en yetkinler yerine koyması karşısında cahil cesaretine bulgu etiketi vurmuş.  Evet, bir kitapta okuduğum ve o günden beri aklımdan çıkmayan o sözdeki gibi “herkes biri, bir şey olmak ister –everyone wants to be someone-” istemesine de bu ancak bir hedefi olanlar için geçerli olmalı. Zira sendrom dahilindekiler her şeyi istemektelermiş. Bu sendromun insanları, vardıkları yanlış sonuçları, yaptıkları yanlış seçimleri anlayabilecek kapasitede değillermiş haliyle. Abartı sanatını kendilerinde uygularlar, böbürlendikçe böbürlenirlermiş. Diyelim ki hamsi tuttuğu balık avından kayık büyüklüğünde bir kılıç balığı yakalamış cakasıyla dönerlermiş.

 

Her konudaki yetkinlik, bir diploma ile elde edilemiyor. Bir kâğıt ile ölçülemiyor. İnsani yaklaşımlar, halden anlama gibi olguların okulu yok. O zaman diplomalara bakılmaksızın yetkinlik şu olmalı; başta kendi yaptıkları olmak üzere yanlışları görüp, dahası onları yanlış olarak değerlendirebilmek. Bir yerde sağduyulu olabilmek de yeterlilik olmalı. Biri, tüm bunlardan yoksun; ama tüm bunlar kendisinde fazlası ile varmış gibi gördüğünde bu sendromun kör kuyusunda debelenmekte demekmiş.

 

Sağduyu, gözün apaçık gördüğünü, ortadaki verileri değerlendirebilme yetkinliği. Akıldan şaşmama. Varsa tabii akıl.  Sağduyu, yanlışa yol almayıp doğrudan şaşmamanın mayası, harcı. Böyle olunca da daha kendini bilmeyen biri ki buna haddini, çapını da diyenler var başkalarını hele de durumları, olayları hakkıyla nasıl değerlendirecek? Ona sorarsanız, bal gibi de değerlendirmede bulunabilir bulunmasına da farkında olamadığı gerçekler, Türkçesi cahil cesareti olan Dunning Kruger sendromu belirtileri ile birebir örtüşecektir.  

 

Niceliği, abartıyı, olanı değil olmasını istediğini niteliğe yeğleyenler yani cahil cesareti gösteren Dunning - Kruger sendromundakiler farkındalıktan uzakken kendi dâhil pek çok şeyin farkındakiler ile kavgalı olurlarmış. Su değirmenini akarsu kenarına kurmayı akıl edemeyip taşıma su ile döndürmeye çalışmaktan geri kalmazlarmış. İki psikologun sıraladığı sendromu ele veren belirtilere göre aklı başında kimselerin kendilerini düşürmekten sakınacağı halleri hiç umursamayan böyleleri diyelim ki gazete köşelerinden, internetten öğrendikleri ile doktorculuk oynarken gerçek doktorlardan daha daha doktor olduklarını bile sanabilir, kendilerini o havaya kaptırabilirlermiş. Atomu parçalayan, kansere çare bulan, fosil yakıtın, petrolün yerine yeni enerji kaynakları bulan bir bilim insanı kendi yerine buluşlarının konuşacağını bildiğinden böbürlenmeye kalkmazken cehaletten cesaret alanlar her şeyi bağıra çağıra yaparlarmış ki herkes duysun da haberdar olsun. Bir şeyi yapmaktan çok yapar görünürlermiş. Yani zırh giyince şövalye olduklarını sanırken otobüse yetişmek için koşsalar bundan maraton koşmuş gibi  bahsedebilirlermiş.  Ya da bilgisayarda uçaklı oyun oynasalar  en gözü kara pilot oluverirlermiş. Cahil cesareti içindekiler, nalıncı keseri gibilermiş diyeceğim. Hep kendilerine yontarlarmış.

 

“En” ile nitelenen ne varsa iyisinden, hasından, hepsi onlarınmış. En cahilken en bilgili oluverirler, körü körüne gidenlerin en başında iken en sağduyulu kesiliverirlermiş. Sağduyunun yanlış kılığa bürünmesi, panzehirin zehirlenmesi demek olsa da.

 

Cesurluk iksiri cehalet, tek diploma sahibi olmaya da indirgenemez. Cahilin en hasının diplomalılardan çıkması işten bile değil. Elbette diplomalar hakkıyla diploma olmadıkça. 

 

Şu da varmış ki bu sendrom eğitime yenik düşermiş. Eğitim denilen eğriyi işleyip doğruya çevirmek işlemi var ya! İşte bu sendromdakilerin ilacı tek o imiş. Eğitilip belli bir yeterlilik kazandıklarında bakış açıları da genişleyeceğinden kendilerinin farkına varabilirlermiş. Öğrenilen her şey, vaktinde onu bilmediğimizi, ondan habersiz olduğumuzu da öğretir çünkü. Ve daha ne çok öğrenilmedik olduğunu da gösterir.

 

En dolambaçsızından anlatımla sendromluların eğitim ile kendilerinin ne halde olduğunu görmeleri, gözü açılmamış bir kedi yavrusu iken kendilerini nasıl da ormanların kralı aslan sandıkları gerçeğini görebilmeleri anlamındaymış. Cehaletin, demirin tava gelmesince mantıktan felsefeye, sanattan tarihe, bilimden edebiyata, spora, uzay teknolojilerine kadar tava gelebilmesinin tek anahtarı eğitim biçimlendirir, malum. Bir heykeltıraş tavrı ile. Heykeltıraşlar taşı, odunu yontup içinden neler çıkarmaz neler. Başyapıtlara kadar.

 

Cahil aslında bir çakıl; ama ona sorsan dağ… Hem de en yükseğinden. Cahil aslında sırf fizikten müziğe, kimyadan simyaya, edebiyattan sanata bilmeyen değil, en başta kendini bilmeyen.  Değil bir tepecik, ola ola bir tümsek iken bunun bilincinde olmamak, yetmezmiş gibi bir de dağa kafa tutmak cesareti cahillik.

 

Ama her demirin bir örsü bir de çekici var. Ateşi de. Eğitim toprağına dikilen tohumlar, mutlak cehaletin karanlığını baharın çiçeklerine bezer.

  Bu yazı 928 defa okunmuştur.
  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
YUKARI